Amerikaanse vliegtuigen geregistreerd door niet-Amerikaanse burgers

Door Dr. Connie L. Wood

Oorspronkelijke tekst van een artikel, gepubliceerd door het "Luftfahrt-Bundesamt" (Duitse instantie voor de burgerluchtvaart) in haar "LBA-INFO" Magazine,Aflevering 19 - november 1992

Commentaar bij een Amerikaanse wetsherziening - juni 2000

Als u zich de "eigenaar" noemt van een in de Verenigde Staten van Amerika geregistreerd vliegtuig, dat permanent in Europa gestationeerd is terwijl u geen Amerikaans staatsburger bent, dan bent u hoogstwaarschijnlijk in overtreding.

Voor de Amerikaanse wet kan een burger die niet de Amerikaanse nationaliteit heeft, niet zonder een overtreding te begaan de eigenaar zijn van een vliegtuig dat permanent in Europa in gebruik is. Dit op grond van het feit dat een vliegtuig voor de Amerikaanse wet uitsluitend kan worden geregistreerd wanneer de eigenaar van het vliegtuig Amerikaans staatsburger is. Een niet-Amerikaans staatsburger kan echter wel zonder de wet te overtreden onder bepaalde strikte voorwaarden een in Amerika geregistreerd vliegtuig exploiteren in Europa.

De Amerikaanse federale wetgeving stelt dat vliegtuigen die gedurende een aaneengesloten periode van zes kalendermaanden meer dan 40% van hun vlieguren doorbrengen buiten het luchtruim van de Verenigde Staten van Amerika "juridisch eigendom" dienen te zijn van en "geregistreerd" dienen te zijn door een "Amerikaans staatsburger." De wet specificeert wat onder "juridisch eigendom" moet worden verstaan en wie als "Amerikaans staatsburger wordt beschouwd. Zodoende moet om een vliegtuig permanent buiten de Verenigde Staten van Amerika te mogen exploiteren zijn voldaan aan zowel de eigendomsvereisten van de Amerikaanse "common law" (gewoonterecht) als aan de Amerikaanse federale wetgeving. Eigendom en registratievoorwaarden zijn in de federale wetgeving vastgelegd in de "Federal Aviation Act" (Federale luchtvaartwet) van 1958, terwijl het gewoonterecht ontleend is aan de federale wet en de jurisprudentie van de desbetreffende deelstaat. Hierop zal later nader worden ingegaan.

Op grond van de wet kan een Amerikaans staatsburger een vliegtuigregistratie aanvragen en moet hij deze status in de aanvraag bevestigen. De "Federal Aviation Administration" (Federale luchtvaartoverheid) omschrijft een Amerikaans staatsburger die op grond van de "Federal Aviation Act" registratie van een vliegtuig aanvraagt als:

1. Een Amerikaans staatsburger.
2. Een in de VS woonachtige buitenlander (ingezetene) die staatsburger is van een ander land, maar over een permanente verblijfsvergunning voor de Verenigde Staten beschikt. Betrokkene moet kunnen aantonen dat hij permanent ingezetene is van de Verenigde Staten en dient het registratienummer dat hem door de immigratie- en naturalisatiedienst verstrekt is te produceren.
3. Een vennootschap, doch uitsluitend ingeval elk van beide partners, zijnde hetzij een algemene, hetzij een commanditaire vennoot, Amerikaans staatsburger is. Vennootschappen, waarvan één partner geen Amerikaans staatsburger is, komen niet in aanmerking.
4. Een naamloze vennootschap naar Amerikaans recht, waarvan de "president" (bestuursvoorzitter/directeur) Amerikaans staatsburger is, en "tweederde of meer" van de "directie" of van de overige "managing officers" (managementfunctionarissen) Amerikaans staatsburger moet zijn. Daarnaast moet minimaal "75 procent van het stemhebbend belang" (lees: naamloze vennootschapsvermogen met stemrecht) in eigendom zijn van of beheerd worden door personen die Amerikaans staatsburger zijn.
5. Een trust naar Amerikaans recht, waarvan één of meerdere trustees Amerikaans staatsburger moet(en) zijn.

Met deze wet wordt beoogd veilig te stellen dat de eigendom van in de Verenigde Staten geregistreerde vliegtuigen beperkt wordt tot Amerikaanse staatsburgers. Dit is noodzakelijk willen de Verenigde Staten hun wettelijke bevoegdheden kunnen uitoefenen ten aanzien van bepaalde activiteiten van de aldaar geregistreerde vliegtuigen, wanneer deze zich buiten het Amerikaanse luchtruim bevinden.

Besef wel dat aan twee criteria ("Two Tests") moet worden voldaan voordat een vliegtuig een wettige registratie kan krijgen: (2) de "eigenaar is Amerikaans staatsburger" en (2) er is sprake van een "volledig wettige" eigendom.

De kwestie wie "wettig eigenaar" van een vliegtuig is, lijkt op het eerste gezicht wellicht eenvoudig, maar het kan nog een behoorlijk ingewikkelde zaak worden. Wettig eigendom, hoewel vastgelegd in de federale vliegtuigregistratiewet, wordt bepaald door de Amerikaanse civiele jurisprudentie (gewoonterecht), het handelsrecht en in sommige gevallen ook door de fiscale wetgeving.

Aangezien een "wettig eigenaar" alleen een Amerikaans staatsburger kan zijn, is het van essentieel belang te weten wie de "wettig eigenaar" is. Om een potentiële vervolging door plaatselijke Europese overheden of door de Amerikaanse overheid te voorkomen, moet dit punt door Europese burgers die in Amerika geregistreerde vliegtuigen in Europa exploiteren, heel duidelijk worden begrepen.

Europese exploitanten van Amerikaanse vliegtuigen bevinden zich dikwijls in een lastig parket. Zo exploiteren ze een vliegtuig bijvoorbeeld illegaal omdat ze de "wettige eigenaren" zijn. Of ze zijn in overtreding vanwege de lease-wet en contractuele afspraken die ze hebben gemaakt, waardoor ze voor de wet onbedoeld de "wettige eigenaar" zijn. Dit op zijn beurt houdt in dat sprake is van "illegale exploitatie" van het vliegtuig.

De Federale luchtvaartwet schrijft voor dat "registratie niet geldt als een bewijs van eigendom van een vliegtuig in procedures waarbij van eigendom van een particulier individu in het geding is". De FAA vaardigt geen eigendomscertificaat uit en geeft geen bevestiging van informatie omtrent de eigendom van een certificaat van vliegtuigregistratie."

Wat met bovenstaande passage bedoeld is wordt in gewone mensentaal:

1. Acceptatie van een aanvraag tot registratie van een vliegtuig en afgifte van een Certificaat van Vliegtuigregistratie door de FAA is geen bevestiging dat het vliegtuig formeel "wettig eigendom" is.
2. Acceptatie van een aanvraag tot en afgifte van een Certificaat van Vliegtuigregistratie ontslaat niet van mogelijke rechtsvervolging wegens overtreding van de vliegtuigregistratiewet.

Aldus hergeformuleerd zal deze wet sommige Europese exploitanten van in de VS geregistreerde vliegtuigen in al zijn helderheid rauw op het dak vallen. Zij gingen er immers van uit dat het afgeven van het vliegtuigregistratiecertificaat de "wettige" status van hun handelen of hun juridische constructies bevestigt. Dat is niet het geval!!! Er is slechts één wijze van aanvragen van registratie van een vliegtuig die in aanmerking komt om door de juridische afdeling van de FAA als wettig te worden beschouwd. En dat is de trust.

Voor de Amerikaanse wet is de registratie van een vliegtuig ongeldig wanneer, op het moment dat de aanvraag ingediend wordt:

1. De aanvrager niet de wettige eigenaar is (mogelijk op grond van het feit dat het wettige eigendom nooit overgedragen werd conform het daartoe gestelde in het burgerlijk wetboek en het wetboek van koophandel).
2. De aanvrager niet bevoegd is een aanvraag in te dienen, omdat de wettige eigenaar geen Amerikaans staatsburger is.
3. Het belang van de aanvrager in het vliegtuig gerealiseerd werd door een transactie, die niet te goeder trouw is uitgevoerd, doch enkel gedaan is om toepassing van § 501 van de federale luchtvaartwet van 1958 te ontgaan (potentieel probleem voor de overeenkomsten die zijn aangegaan door (naamloze of andere) vennootschappen of éénmanszaken, kennelijk met als enig doel verkrijging van de eigendomstitel van een vliegtuig).

Overtreding van de vliegtuigregistratiewet houdt eveneens in overtreding van het federaal Amerikaans wetboek van strafrecht. Een en ander kan worden bestraft met een boete of gevangenisstraf, intrekking van de vliegtuigregistratie, door de federale Amerikaanse overheid en/of de deelstaat opgelegd fiscaal beslag op het vliegtuig, alsmede confiscatie van het vliegtuig.

Niet correct geregistreerde vliegtuigen worden als ongeldig verklaard en verbeuren de bescherming krachtens de internationale wetgeving tegen confiscatie en verkoop door buitenlandse overheden. Geldschieters die vliegtuigen verzekeren die internationale vluchten uitvoeren, zijn zich er dikwijls niet van bewust aan welke risico's ze zich blootstellen.

Als een Amerikaans vliegtuig dus eigendom moet zijn van een Amerikaans staatsburger om fulltime in Europa te mogen worden geëxploiteerd, exploiteren degenen die een Amerikaans vliegtuig in de lucht houden en "die klaarblijkelijk geen Amerikaanse staatsburgers zijn en die zichzelf als eigenaar betitelen", het vliegtuig dan wel of niet rechtmatig?

Het antwoord op deze vraag luidt dat sommige vliegtuigen inderdaad legaal zijn, maar de treurige werkelijkheid is dat een groot aantal van deze vliegtuigen niet legaal is. De illegale exploitaties zijn normaal gesproken niet met opzet tot stand gekomen. De situatie is dan ontstaan door onbekendheid met de Amerikaanse wetgeving, of doordat de eigenaren of exploitanten verkeerd zijn ingelicht omtrent de Amerikaanse registratiewetgeving.

Helaas is het zo dat Europese exploitanten van in Amerika geregistreerde vliegtuigen in veel gevallen:

1. Amerikaanse vennootschappen of persoonlijke zaken hebben opgericht en hun namen aan de FAA hebben doorgegeven met adressen in de Verenigde Staten.
2. Een "vriend" hebben ingeschakeld (die Amerikaans staatsburger is) om het vliegtuig voor hen te registreren.
3. "Te goeder trouw" leasingcontracten hebben ondertekend met een foutieve opzet, waardoor het wettige eigendom gezien de bepalingen van de registratiewet op hen is overgegaan, en wel vanwege de clausules die daarin zijn vervat m.b.t. het zgn. "contract of conditional sale" (voorwaardelijke verkoopovereenkomst).
4. Bijzondere overeenkomsten hebben gesloten om het vliegtuig op een enig moment aan te kopen door een aan hen door het verkooppersoneel voorgelegd "geactualiseerd" en "vooraf ondertekend verkoopbewijs" in te vullen, waardoor ze krachtens hetgeen de wet bepaalt in de clausule m.b.t. de "koper in bezit" de status van eigenaar kregen.
5. Verzuimd hebben te voldoen aan het gestelde in de fiscale wetgeving van de Amerikaanse federale overheid en de deelstaat, hetgeen kan resulteren in beëindiging van de wettige status als geregistreerd eigenaar van het vliegtuig.

Elk van deze procedures kan uitmonden in een situatie die de Europese "eigenaar" of exploitant blootstelt aan vervolging, en zulks niet alleen door de Verenigde Staten, maar ook door elk ander land waarvan het luchtruim door het vliegtuig is gebruikt. Besef wel dat de exploitatie van een vliegtuig met een ongeldige registratie een overtreding inhoudt van zowel het internationale alsook van het nationale recht.

Op dit punt is het van belang om te herhalen wat aan het begin werd aangegeven: "Voor de Amerikaanse wet kan een persoon die geen Amerikaans staatsburger is legaal in Europa een vliegtuig exploiteren dat in de Verenigde Staten staat geregistreerd, maar hij kan er dan niet de eigenaar van zijn."

Een Europese burger moet, om een in de Verenigde Staten geregistreerd vliegtuig permanent in Europa te mogen exploiteren, een correct opgestelde leasingovereenkomst of exploitatie-overeenkomst hebben met een Amerikaans staatsburger die eigenaar is van het vliegtuig. Nogmaals, men kan daarbij enkel kiezen uit particulieren, naamloze en andere vennootschappen en trusts.

De Amerikaanse wetten die de persoonlijke, vennootschaps-, fiscale en financiële aansprakelijkheid en verantwoordelijkheid regelen verschillen sterk van vergelijkbare wetten in Europa. Daarom is het van het grootste belang op welk type Amerikaans staatsburger men de keus laat vallen als het erom gaat de eigenaar van het vliegtuig aan te wijzen met wie men dan de leasingovereenkomst aangaat.

Zonder een goede kennis van de Amerikaanse wetgeving terzake kan de Europese vliegtuigexploitant "in zijn onschuld" zeer grote risico's lopen. Het primaire risico is financieel en heeft te maken met de Amerikaanse wetgeving op het gebied van het aansprakelijkheids-, faillissements-, en erfrecht, alsmede met de fiscale wetgeving. In de meeste gevallen heeft de Europese exploitant de financiering van het vliegtuig voor zijn rekening genomen, daarom is dit een terrein dat grote aandacht verdient.

Over het algemeen is de rangorde van juridische en financiële risico's die Amerikaanse staatsburgers lopen als eigenaar van een vliegtuig als volgt, lopend op een schaal die van het hoogste risico reikt tot het laagste risico:

*hoogste risico --> ----------------------- <--laagste risico*
particulier - vennootschap - naamloze vennootschap -- trust

Hoe u de juridische bron van uw exploitatieleasing kiest, is een persoonlijke keuze die rechtstreeks gerelateerd is aan de vraag "hoeveel risico" u voor de Amerikaanse wet wilt lopen. U kunt daar maar beter heel voorzichtig mee zijn.

Voor Europese vliegtuigexploitanten die aangewezen zijn op de belastingvoordelen en die uit zijn op het "gevoel" eigenaar van een vliegtuig te zijn, is er uitkomst. Wat zij moeten hebben is een Amerikaanse trustovereenkomst. De constructie van trustovereenkomsten is een gecompliceerd juridisch terrein en dient uitsluitend te worden gerealiseerd via bedrijven die gespecialiseerd zijn in en ervaring hebben met dit type dienstverlening.

Krachtens een zeer specifiek geconstrueerde Amerikaanse trustovereenkomst kan een Europese burger in principe beschikken over het "vruchtgebruik van de eigendom van het vliegtuig" dat in exploitatie is en daarbij onder bepaalde voorwaarden profiteren van diverse belastingvoordelen. De Europese burger is dan in wezen "eigenaar met vruchtgebruik van het vliegtuig", omdat het volgens de Amerikaanse trustwetgeving Europese burgers is toegestaan rechtstreekse begunstigde te zijn van de volledige monetaire waarde ("all-monetary value"), die eigendom is van de trust. Soortgelijke wetten bestaan in de meeste Europese landen overigens ook.

De "vuistregel" luidt: het doet er niet toe hoe sterk u eraan wenst te geloven dat u "eigenaar" kunt zijn van een in de Verenigde Staten geregistreerd vliegtuig terwijl u dat permanent in Europa gebruikt - maar u kunt er geen eigenaar van zijn, tenzij u een Amerikaans staatsburger bent of een officieel in de Verenigde Staten ingezeten buitenlander! Als u directe eigenaar bent en niet in een van bovengenoemde categorieën valt, dan stelt u zich hoogstwaarschijnlijk bloot aan vervolging of een andere vorm van ingrijpen waartoe de overheid beslist zal overgaan zodra een en ander wordt geconstateerd.

Dr. Connie L. Wood, MBA Suma cum Laude, BSBA Magna cum Laude, luitenant-kolonel, U.S. Army (b.d.), is president van "Aircraft Guaranty Title Corporation", een kantoor dat diensten verleent inzake trustees - met meer dan 12 jaar internationale ervaring op het gebied van registraties.

Voor nadere informatie kunt u contact opnemen met Aircraft Guaranty Title Corporation onder nummer: +1-281-445-7594 (telefoon) of 1-281-445-7599 (fax) of per e-mail onder: agc@agcorp.com.